سرباز رهبری

سرويس سياسي جهان - به مناسبت نزديك شدن به سالروز حماسه فراموش نشدني 9 دي 1389، با دانشمند فرزانه و يار ديرين امام راحل و مقام معظم رهبري، حضرت آيت الله محي الدين حائري شيرازي هم سخن شديم. از شيريني كلامش و از درك سياسي عميقش بهره ها برديم و اينك پرسش و پاسخ جهان و ايشان را در پيش روي داريم:

1- به عنوان اولین سؤال بفرمایید که فتنه در فرهنگ اسلامی دینی ما به چه معنا ست؟

- فتنه به معنای امتحان، فساد و اختلاف است (الفتنة اشد من القتل) فتنه انگیزی ازکشتن بدتر است. این نسبت به کسانی که زمینه بدبینی ایجاد می کنند ودو گروه را به جان هم می اندازند. می گوید ما اگر حکم کردیم فتنه گر را اعدام کنید به دلیل آن است که فتنه ازقتل بدتر است. یهودیان درمدینه ساکن بودند می رفتند در مکه و مشرکین مکه را تحریک می کردند که با مسلمانان جنگ کنند و اصل این جنگ به خاطر سخن چینی های یهود واقع شد. برای اینکه این فتنه خاموش شود حکم بر روی یهودیان جاری شد و آنها را ازبین بردند.

معنای دیگر فتنه آزمایش است که موسی (ع) می گوید خدایا این فتنه توست که اینجا به معنای خرابکاری و دو نفر را به جان هم انداختن نیست بلکه به معنای شناسایی است. امتحانی که درنتیجه آن پنهانی های انسانی آشکار می شود. یعنی کسی که مؤمن است مشخص شود و کسی که مؤمن نیست نیز مشخص شود. این جداسازی اینجا ارزش ایجاد می کند. گندم و کاه وقتی با هم مخلوط است نه مصرف گندمی دارد نه مصرف کاهی و وقتی ازهم جدا شدند کاه قیمت خود را دارد و گندم هم قیمت خود را دارد. وقتی دو چیز مخلوط می شود این گونه نیست که معدل ارزشها بدست بیاید بلکه گاهی هر دو ارزش از بین می رود؛ مثال یک قوطی شکر و نمک مخلوط مصرف ندارند و کسی حاضر به خریدن آن نیست؛ زمانی ارزش دارد که از هم جدا باشند. سیمان و خاک مخلوط شده چیزی است که در آن نه خاک ارزشی دارد و نه سیمان. و یا آب و نمک همینطور است. این فتنه برای جداسازی است وقتی جدا شوند نسبت به هرکدام تصمیم جدا گانه ای گرفته می شود و یا تشبیه فضله موش داخل برنج نه میتوان برنج را دور ریخت و نه می توان استفاده نمود وقتیکه از هم جدا شدند مي توان فضله را دور و برنج را در دیگ ریخت. ازسیاق کلام متوجه می شویم که فتنه برای امتحان و جداسازی است یا به معنای به جان هم انداختن انسان ها است.

2- گاهی اوقات دیده می شود که فتنه سال 78 و سال 88 را با فتنه های صدراسلامی تطبیق می دهند آیا این تطبیق درست است؟

- فتنه همیشه بوده؛ از صدراسلام هم بوده و خواهد بود. دلیلی ندارد که فتنه سال گذشته (سال 88) از آنها نباشد. ما در صدر اسلام می بینیم که کسانی که در جنگ بدر و احد بودند، در فتنه ها سر از چه راهی درآوردند زبیر از بهترین یاران رسول خدا (ص) بود؛ هم اينكه خویشاوندشان بود، پدری و هم مادری و هم همیتش برای خدمت بود. پسر زبیر ریاست طلب بود و پدرش را وثیقه کرد؛ حالا پسر از نظر شجاعت، مدیریت برنامه ریزی، اگر برمبنای تقوا نگوییم، توانا بود. طبیعتا درنظر پدر یک بچه بی ارزش و ناتوان نبود؛ سخنران و تصمیم گیرنده بود. درجنگها جلودار بود؛ استقامت کننده بود؛ اما مسأله تقوا هم مطرح بود. منهای تقوا بقیه صفاتش خوب بود. زبیر، بی تقوایی پسرش را حمل بر جوانی می کرد و به خاطر تعلقی که به فرزند داشت نمی گذاشت واقعیت دیده شود. بسیاری اوقات زبیر بود که آلت دست عبدالله بن زبیر می شد و در جنگ جمل هم اینطور شد. فتنه جنگ جمل، چه کسانی را مقابل هم قرارداد؟ با چه سابقه ای به چه گرفتاری افتادند و چه عاقبتی پیدا کردند؟ به خاطر اینکه بصیرتشان کم شده بود ریشه ضعف بصیرت هم تعلقاتشان و تعصباتشان بود.

3- وجه اشتراک فتنه 88 با فتنه ها و دسیسه های صدراسلام و فتنه های اوایل انقلاب درچیست؟

- در صدر اسلام کسانی در حیات رسول خدا(ص) جزء نزدیکان او بودند و بعد از رحلت ایشان جزء معارضین آن حضرت برای جانشینی شدند در این فتنه، امام راحل (ره) هم همین طور بود آن زمان بر جانشین، این زمان بر مفهوم کلی ولایت. امام(ره) یک مصداق بود؛ هرچه داشت براي ولایت فقیهش بود و نباید با این ولایت فقیه این طور رفتار می شد! در صدر اسلام نیز رسول خدا(ص) ولی مردم بود، به علت اینکه ایشان برگزیده شده خدا بود. حضرت علی (ع) هم همانطور ادامه دهنده راه ایشان بود. درفتنه هم امام راحل (ره) رهبر بود و هم جامع بود. هرچه برای امام بود برای این ولی فقیه هم بود.

4- آیا در زمان اهل بیت هم چنین بود؟

- چون خودشان حاضر بودند کسی را ولی انتخاب نمی کردند. ولایت هم انتخاب است و هم از بالاست بعضی می گویند اگراز بالا بود انتصابی است اما در زمان غیبت ما بخواهیم نخواهیم درحوزه ولایت امام زمان(عج) هستیم.

5- سران فتنه به چه کسانی می گویند؟

- کسانی که محور یک جریان هستند که با عبور آنها جماعت معبرشان را مشخص می کنند سران هستند. رهبر معظم از آنها پرسید دلیلتان از تقلب چیست؟ آنها نتوانستند ثابت کنند و وقتی قرار بر باز کردن صندوق ها شد، اینها حاضر نشدند نماینده ای بفرستند؛ آنها می گفتند انتخابات باید ابطال شود!

جو عمومی همین بود که در صندوق ها آورده بودند؛ چیزی که حق باشد از شواهد و قرائنش معلوم است. مردم نیز از مناظره ها نتیجه ای گرفتند و مناظره خیلی موثر بود. مردم حرف دو طرف را گوش می دادند. روزی رئیس جمهور پیش ازانتخابات اول(قبل از دور دوم انتخابات دوره انتخابات نهم) مهمان من بود من به ایشان گفتم دور دوم رای می آوری. ریيس جمهور زبان مردم را می داند و درد مردم را می فهمد. این آدمها که با سواد هستند فکر می کردند مردم حرف آنها را می پذیرند؛ من این مسئله را برای ریيس جمهور شرح دادم که تحصیل کرده ها با مغز و هوش و دماغشون ارتباط برقرار می کنند، عامه مردم مثل روستائیان و کم سوادان با دلشان باور می کنند. کسی که با دلش حرف می زند، بر دلشان می نشیند. در خانواده ها آنهایی که ضریب هوشی آنها بالا است انتخاب می شوند اما ضریب هوشی یک مسئله است و دل یک مسئله دیگر. معاویه ضریب هوشی بالا دارد و وقتی معضلی به اومی دادند آنها را حل می کرد. آنها می رفتند با طرف صحبت می کردند و او را طرفدار خود می ساختند. ابلیس ضریب هوشی بالایی دارد. بصیرت غیر از ضریب هوشی است، بصیرت یعنی جلوی چشم انسان پرده های تعلق نباشد. هرکجا حجاب تعلقاتش بیشتر باشد مشکل پیدا می کند. هوش و بصیرت هریک جایگاه جدایی دارند. یزید، ما او را بی عرضه تلقی می کنیم. امام حسین (ع) او را بی وجودش کرده است و گرنه اگر قرار بر مسابقه شعری باشد بسیاری از شعرای ما از او عقب تر هستند او ذوق شعری داشت. ایرج میرزا خیلی ذوق شعری بالایی داشت و شعر مادرش، او را درجهان مطرح کرد؛ حال یزید از او بالاتر است.

6- اهداف سران فتنه، در طول تاریخ از صدر اسلام تا کنون چه بوده است؟

- قدرت طلبی، انسان می خواهد درمیان دوستان خود برنده باشد و صحبت از برد او باشد نه از باختن او. مسابقه تیراندازی بود، طرف تعجب کرده بود که کم آورده باشد؛ اومی گفت با خودکار صفحه را سوراخ کردید چرا که شخص باخت را نوعی عار می پندارد و می خواهد کاری کند که بگوید ما می توانیم یا توانستیم و پذیرش واقعیت برایشان سخت است.

در زمان حضرت علی (ع) دزدی را آوردند که اعتراف به دزدی کرده بود و حضرت حکم خدا را جاری و چهار انگشت او را قطع کرد. دزد هم به حضرت علی (ع) علاقه داشت. انگشت های قطع شده خود را در دست چپ خود گرفته و بر بالای بلندی ایستاده و می گوید امروز صالح ترین، پاک ترین و درست کارترین انسان تاریخ دست من را قطع کرد. گرچه فقر او را به اینجا کشانده و خواب بوده و در غفلت به سر می برد، وقتی دستش قطع شد، تازه بیدار شد. پیش خود گفته عقوبت خدا بدتر از عقوبت دنیاست و این آقا منو از سوختن همیشگی نجات داده است. آمده و به نفع امام(ع) شهادت داده است.

مشکل افراد این است که غالب برنفس خودشان نمی شوند. باید مقداری انسان قبل از اینکه درجامعه مطرح شود، مایه های فرهنگی داشته باشد. ما به این مایه ها می گوییم ذلت باطنی، یعنی من هرچه دارم از خداست و از خودم چیزی ندارم؛ خودش را پیش خدا عاجز بگیرد. هیچ خوبی را برای خودش نگیرد وهمه را از خدا بداند و هیچ توجیهی برای خطاهایش نداشته باشد. هر چقدر ذلت باطن بیشتر باشد عزت ظاهریش بالاتر است. مرحوم شهید رجایی ذلت باطني داشت و وقتی رئیس جمهور شد، عزت ظاهري او را به غرور نکشاند؛ آمد به مجلس زمانی که رئیس جمهور شد گفت: من محمد علی رجایی فرزند مجلس و نماینده مجلس و رئیس جمهور و مقلد امام هستم. خیلی حرفه، و این جمله همانند توپ صدا کرد وقتی گفت مقلد امام هستم. خود بنی صدر وقتی شد رئیس جمهور ذلت باطنیش عزت ظاهریش را کفاف نداد و کج شد.

7- عده ای معتقد هستند که فتنه 88 ادامه و خفته شده همان فتنه 78 است؛ سؤال این است آیا با گذشت از این فتنه برای فتنه آینده که مقام معظم رهبری هشدارش را دادند که ازفتنه 88 سنگین تر خواهد بود واکسینه شده ایم؛ تکلیف چیست؟

- مسایلی که در جامعه است پیوست زنجیره ای است. خداوند نیز کار و بار را به توان می دهد. آموزش می دهد، بعد آزمایش می کند. مردم ما باید برای کمک به امام زمان (عج) و دوره او تربیت بشوند و دوره او فشارها جهانی است. یاران حضرت(عج) باید درمقابل فشارهای جهانی ایستادگی کنند؛ ریشه ایستادگی تخلیص است. چطور شمشیر هرچه که بیشتر کوبیده شود، بین آب و آتش رفت و برگشت زیادی داشته باشد صلابتش بیشتر می شود، حال ریزش بیشتر وزنش کمتر. مهم برش آن است گاهی برش شمشیر نوعی آهن را می برد. شاه اسماعیل صفوی درجنگ با سلطان عثمانی، آن موقع آنها توپ داشتند صفوی ها توپ نداشتند؛ آمدند و با شمشیر، زنجیر توپخانه را پاره کردند و این هم زور بازو و هم برش شمشیر است. اینها می خواهند چنین برشی داشته باشند پس باید ناخالصی های آن گرفته شود این امتحان ها باعث گرفتن نا خالصی می شود و درجه خلوص بالاتر رفته و خود ضربات است که دراین امتحانات صلابت را بیشتر می کند و اینها را برای ظهور لایق می کند.

وقتی کسی مقابل رهبری بایستد خودش نابود خواهد شد. وقتی جورج استون سون، لوکوموتیو را ساخت، گفته شد اگر گاوی یا چیزی در مقابل آن باشد خطرناک است، جواب داد بله برای گاو خطرناک است، یعنی گاو له می شود. همینطور کسی که بخواهد در مقابل رهبری ایستادگی کند خودش له خواهد شد. همچنین اعتقاد داریم که امام عصر(عج) ما را درانتخاب رهبر کمک می کند. اگر در انتخاب رهبر امام زمان (عج) کمک نکند، کجا کمک کند؟ و براین مبنا می گویند این حرفهایی که درباره رهبر زده می شود حرف است، ما باید ولایت فقیه را کمک کنیم ولی خداوند هم باید کمک کند. اگر خدا کمک کند، میرزای شیرازی بدون هیچ چیزی می تواند به خبرگان راه یابد. به هر جهت طبیعی است که فتنه های آینده سنگین تر از فتنه های سال قبل باشد به خاطر اینکه امتحان سال چهارم طبیعتأ سخت تر از امتحان سال سوم است وهر چه پیش تر می روند امتحانات سخت تر می شود و دروسشان هم بیشتر است. گاهی بچه ها درکلاس اول معدل بیست می گیرند بعد همین آدم زحمت بیشتری کشیده در کلاس راهنمایی ولی معدل نوزده و نود و هشت می گیرد.

8- اگر امام عصر (عج) کمک می کنند چرا در جریان انتخاب آقاي منتظری بوسيله خبرگان براي قائم مقامي امام(ره)، چنین اشتباهی شد؟

- اتفاقاً همین هم کمک است. علت آن هم این است اینها فکر می کردند که قبلا در هزار سال گذشته تاکنون هرکسی پول بیشتر می داد همان رئیس می شد. گفتند ما خبرگان را تاسیس کردیم دیگر کسی با پول نیاید و ادعای ریاست بکند. ما فکر می کنیم، اندیشه می کنیم؛ خبرگان گشتند، تحقیق کردند و همچنین کسی (آقاي منتظري) را انتخاب کردند و به ما معرفی کردند. ...اگر شما فکر می کنید و عقل و هوش شما کار می کند، عقل و هوش شما این شد که دیدید. این بنده خدا هم تقصیری نداشت، اینها وسیله قرارش دادند؛ جوی هم درست کرده بودند که اگر یک کسی می گفت مثلا درباره این موضوع(قائم مقامي آقاي منتظري) اجازه بدهید فکر کنم، می گفتند مرگ برضد ولایت فقیه! مثلا اگر کسی می گفت اجازه بدهید در رابطه این قضیه فکر کنم بگم بله یا نه، می گفتند مرگ بر ضد ولایت فقیه. حال بینید خود، تمهیدات امام زمان (عج) کمک کرد به رهبر، تا این قضیه را به صورتی تمام کند. بعد زمینه را برای این وضعیت به وجود آمد. این رهبر( آيت الله خامنه اي)، رهبر عادی نیست.

9- با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری بر نقش خواص در تبیین فتنه بفرمایید نقش خواص درفتنه سال گذشته چقدر موثر بود؟

- اخص خواص خود ایشان بود و دیگران هم همانطور که به میرزای شیرازی کمک کردند تا توانست تحریم تنباکو را به کرسی بنشاند، همراهی کردند با ایشان، تا ایشان توانست این گره را باز کند یعنی نقش مردم بود، نقش خواص هم بود؛ اما بعضی خواص ممکن است ضریب هوشی آنها بالا باشد اما قضایا تنها به ضریب هوشی بالا برنمی گردد، به کم بودن حجاب برمی گردد؛ حجاب انسان و تعلقات، انسان باید درمورد آن ملاحظه کند.

10- مقام معظم رهبری پیش از فتنه سال 88 بارها هشدار داده بودند که فتنه و قایله جدیدی در راه است به طوری که حتی ایشان گفتند که در انتخابات آتی می خواهند با ادعاي عنوان تقلب اقداماتی را انجام دهند و اگرخواص رسالت خود را انجام ندهند کربلای دیگر پدیدار می شود چرا این امر مورد غفلت خواص قرار گرفت؟

به هرجهت اینکه خبرگان درست انتخاب کرده و امام زمان (عج) تايید می کند، همین ها شاهد این موضوع است که نوری به ایشان بدهد که پیش از اینکه واقع اتفاق بیفتد، این مسائل را بداند. اینها الهامات قلبی، ضریب هوشی و مسائل را با قلبی صاف و اطلاعات رسیده دنبال کردن است؛ همه اینها دست به دست هم داده تا چنین پیش بینی صورت گرفته است.

خواص هم ممکن است درمسائل اصلی کم توجهی کنند وحتی آنهایی که دراین فتنه کارشان را درست انجام داده اند درخطرهستند که مبادا گاهی مسائل حاشیه ای را برمسئله اصلی مقدم بدارند. الان مسئله اصلی ما حفظ وحدت است منتها وحدت تعریف شده است. اول اعتصام به حبل الله، بعد رفع تفرقه است. مثلا: اول باید امام جماعت داشته باشند یک مجموعه یا اول هماهنگ باشند، بعدامام جماعت؟ درنمازی که امام جماعت باشد هماهنگی و زیبایی در نماز بوده و در نمازی که امام جماعت وجود ندارد و همه خواهان وحدت در رکوع و سجود هستند، اما میسر نمی شود. پس وحدت، زمانی صورت می گیرد که امام جماعتی باشد. بایستی حبل اللهی باشد تا باحبل الله بتوانند وحدت داشته باشند آنهایی که بدون حبل الله اتحاد را پیشنهاد می کنند به جایی نمی رسند.

11- عبرت تاریخ از فتنه سال گذشته که بتواند ما را در برابر فتنه های آینده واکسیناسیون بکند، چه می تواند باشد؟ این اتفاق چگونه رخ داد و یا بهتراست بپرسیم منشأ این فتنه در چه بود؟

- عبرت اطاعت از رهبری است؛ اگر حرف رهبری را گوش دادیم، عبورمی کنیم. ببینیم آنهایی که گوش نکردند چطورشدند! کسی نگوید من بصیرم، که همان غرور باعث شکست می شود. بگوییم ما صاحب داریم صاحب ما(عج) رهبرمان را کمک می کند؛ اما ما باید اطلاعات به او بدهیم. نباید خوش خیال باشیم؛ باید صادق باشیم؛ چون امام زمان (عج) یک وظیفه دارد و ما هم یک وظیفه داریم.

ریشه فتنه درخوش باوری نسبت به گزارشات بود. عده ای به اینها گفتند شما برنده شدید، تبریک عرض می کنیم و اینها خواستند به جای بازکردن و شمارش از طریق طایفه و خویشاوندی پیش بروند. مثل کسی که تیری می اندازد و می گوید سابقه من این است و آن است درصورتی که هیچ یک از تیرها به سیبل نخورده است. سابقه به جای خود، اما این دفعه شما لرزش دست داشتید. منشأ اینها "لا حجة" به جای "حجة" است، حجة باوری و لا حجة باوری. رهبری برمبنای حجت عمل کرد و در آینده هم هر که با حجت عمل کند، موفق است و هر کس لاحجة برود عاقبت مشکل پیدا می کند.

12- افرادی که جاهل بودند و یا از روی عمد اقداماتی را سال گذشته انجام داده و بعد از آن پشیمان شده و علاقه مند هستند به نظام برگردند چگونه می توانند برگردند؟ آیا نظام آنها را قبول می کند و مردم چه، آیا مردم نیز آنها را قبول می کنند؟

- امام (ره) فرمودند اصل، مسأله فعلی است در صورتی که قرائن و شواهد نشانگر این باشد که برگشته است و واقعأ برگشته باشد، همه گرگ نیستند و این حرف اشتباه است؛ گاهی انسان آیه یأس می خواند و می گوید اینها برنمی گردند؛ یأس از هر گناهی بدتر است و همه می توانند برگردند. خوبها بد می شوند و به همان دلیل هم بدها خوب می شوند و تغییر می کنند خیلی ها خوب خوب بودند ولی بد بد شدند و خیلی ها بد بودند وخوب می شوند. زهیر بن قین مدتی اموی بود بعد حسینی شد و یکی از سربازان کربلا شد.

13- در پایان بفرمایید مردم درفتنه سال گذشته چه نقشی را ایفاء کردند و آیا سربلند بیرون آمدند؟

- بسیارزیاد، مردم نشان دادن که لایق ظهور هستند. از مرحوم آقای بهلول پرسیدند ازکجا می دانید ظهور نزدیک است؟ گفت از روی مردم. بنده به امام (ره) گفتم مردم را به جبهه دعوت نمی کنم مردم خودجوش راهی جبهه می شوند و امام (ره) تبسمی کرد و گفتند: "می دانم مردم ما خوبند؛ البته بعد از آن خنده خود را جمع کرده و به صورت جدی گفتند: ارشاد کنید، ارشاد کنید؛ ما مردم را از خودمان بهتر می دانیم." اگر خداوند ببیند که شما برگشته اید به شما خواهد داد بهتر از آنچه که از شما گرفته است.

14- نقش مناظره های ریاست جمهوری را چگونه ارزیابی می کنید بعضی ها بر این باورند که مناظره ها منشا این فتنه ها بودند؟

- چیزهایی که تأثیرشان بالاست خطراتشان هم بالاست؛ از این جهت گروه ها بايد حفظ حدود الهی در مناظرات را به شدت رعایت کنند. من موافقم با این مسئله که مناظره بهترین چیزهاست، اما اگر رعایت حدود الله نباشد تاثیرش منفی است و حتما کسانی که می خواهند صحبت کنند نسبت به انسان غائبی، نسبت به کسی که الان نمی تواند از خودش دفاع کند، اینها باید مواظب باشند و همین هاست که عوارض این چنینی به همراه می آورد.

15- هدف فتنه گرها برای کشاندن فتنه به روز عاشورا و حرمت شکنی در این روز عزیز چه بوده و چرا چنین اشتباهی رامرتکب شدند؟

آنها می گفتند یک جریانی است و ما آن را حل می کنیم و اینها هم می گفتند اینها یک عده هستند و ما پشیمانشان می کنیم. مغرور بودند به قدرت خود و بر این باور بودند که عزاداران، انسانهای سطحی هستند و با صحبت های ما بر علیه آنها مردم دست ازهیأت ها و عزاداری ها برمی دارند. خوش خیالی و مغرور به ضریب هوشی خود بودند. به هرجهت اگر اینها اهل گریه بر ابا عبد الله الحسین (ع) بودند چنین اشتباهی انجام نمی دادند. گریه ازدل است و آنکسی که دلش بیدار است، بصیرتش بیدار است. بصیرت هم یک چیزی است كه مربوط به دل است.